Ngành công nghiệp chính xác (precision industry) là thuật ngữ để chỉ các ngành sản xuất, chế tạo đòi hỏi độ chính xác cao hoặc rất cao về kích thước, dung sai, sai số bề mặt, đôi khi còn là thuật ngữ nói về ngành công nghiệp vật liệu có độ chính xác cao hoặc có hiệu suất hoạt động hiệu suất cao.
Ngành công nghiệp chính xác thường yêu cầu công nghệ tiên tiến, thiết bị hiện đại và đặc biệt là quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt, ngay trong tên của ngành này đã nói lên độ khắt khe của kiểm soát chất lượng
Ở Việt Nam ngành này đôi khi bị đánh đồng bởi ngành gia công cơ khí chính xác, tuy nhiên công nghiệp chính xác còn có độ phủ rộng lớn hơn nhiều bao hàm một số ngành quan trọng trong nền kinh tế.
Đây là “hạ tầng kỹ thuật” quan trọng của mọi ngành công nghệ hiện đại — từ điện tử, cơ khí, ô tô cho đến y tế và hàng không của bất kỳ quốc gia nào.
Trong bài viết này hãy cùng Mecal tìm hiểu về ngành này và vì sao nó chiếm vai trò quan trọng trong nền công nghiệp Thế giới. Và câu chuyện mà chúng ta lấy để mổ xẻ trong bài viết này là về NHẬT BẢN
5 đặc điểm của ngành công nghiệp chính xác :
Ngành công nghiệp chính xác không chỉ là cơ khí chính xác mà trải rộng ở các lĩnh vực quan trọng với 5 đặc điểm như sau:
Độ Chính Xác Cao (High Precision): Sản phẩm phải đạt được dung sai (sai số cho phép) cực kỳ nhỏ, thường là trong phạm vi micron (micromet) hoặc thậm chí nanomet.
Công Nghệ Tiên Tiến (Advanced Technology): Sử dụng các công nghệ gia công hiện đại như CNC (Computer Numerical Control – Điều khiển số bằng máy tính), gia công EDM (Electrical Discharge Machining), cắt laser, và các hệ thống đo lường tiên tiến.
Vật Liệu Chất Lượng Cao (High-Quality Materials): Thường sử dụng các vật liệu chuyên dụng, vật liệu mới, hợp kim đặc biệt để đảm bảo độ bền, tính ổn định và hiệu suất của sản phẩm.
Tự Động Hóa (Automation): Mức độ tự động hóa và tích hợp rô-bốt cao trong quá trình sản xuất để tối ưu hóa hiệu suất và giảm thiểu sai sót do con người.
Chất Lượng Nghiêm Ngặt (Strict Quality Control): Quy trình kiểm tra, đo lường và quản lý chất lượng nghiêm ngặt là bắt buộc để xác nhận sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật.
Tầm Quan Trọng Của Ngành Công Nghiệp Chính Xác Trong Nền Kinh Tế Nhật Bản :
Sau khi thất bại ở thế chiến 2, Nhật Bản đã dành toàn bộ nguồn lực của mình để đầu tư vào nền kinh tế. Tuy nhiên, họ không bắt đầu lại từ đầu mà đã có đà tiến từ trước đó rất xa với tham vọng trở thành đế quốc thống trị Châu Á.
Cuối cùng họ cũng đã thống trị Châu Á đúng nghĩa, nhưng là về mặt kinh tế và kỹ thuật. Chẳng những là thống trị Châu Á, họ còn vươn lên cạnh tranh ngang ngửa với siêu cường Mỹ ở bên kia đại dương.
Nhật Bản những năm 70-80 của thế kỷ trước phát triển như vũ bão với mức tăng trung bình 10% GDP mỗi năm. Thời điểm đó, hàng hóa Nhật Bản tràn ngập khắp mọi ngõ ngách trên thế giới.
Những thương hiệu như Sony, Canon, Panasonic, Sharp, Toyota, Misubishi … chiếm lĩnh thị trường toàn cầu và gần như không hề có đối thủ. Lấn át cả những tập đoàn Mỹ hùng mạnh.
Một trong những thế mạnh lớn nhất của Nhật Bản, đã xây dựng nên sự tiến bộ vượt bật ấy chính là ngành Công Nghiệp Chính Xác. Từ sau thế chiến II, Nhật Bản đã dành mọi nguồn lực quốc gia để trở thành một cường quốc của Công nghiệp chính xác.
Triết lý Monozukuri – Nghệ thuật tạo ra sản phẩm hoàn hảo.
Triết lý Monozukuri – Nghệ thuật tạo ra sản phẩm hoàn hảo.Người Nhật thích sự chính xác, đúng hơn là họ cuồng sự chính xác, nên công nghiệp chính xác được người Nhật chú trọng bởi nó cũng phù hợp với tính cách của họ và triết lý mà họ hướng đến, Nếu ai từng tiếp xúc với người Nhật sẽ có cảm giác họ rất Cầu Toàn.
Ai cũng biết đến triết lý Kaizen ( cải tiến ) cực kỳ nổi tiếng của người Nhật, họ cải tiến từng chút từng chút một, tối ưu hóa từng chút từng chút một mỗi ngày và biến nhà máy của họ thành một cổ máy với hiệu suất hoạt động cực kỳ cao.
Nhưng ít người biết đến Monozukuri – Nghệ thuật hướng đến sự hoàn hảo. đây là triết lý sinh đôi với Kaizen, mục tiêu là đạt đến sự hoàn hảo trong kỹ thuật, chính vì thế họ chấp nhận rằng họ không hoàn hảo và mỗi ngày đều phải tự cải tiến ( Kaizen ) để dần đạt đến sự hoàn mỹ.
Triết lý này bao gồm:
Sự tỉ mỉ đến từng chi tiết
Quy trình kiểm soát nghiêm ngặt
Liên tục cải tiến (Kaizen)
Tôn trọng tiêu chuẩn và kỷ luật
Xem chất lượng là danh dự
Ngành Công Nghiệp Ô Tô – Khởi Nguồn từ ngành Công Nghiệp Chính Xác
Trong 1 nền kinh tế bất kỳ, ngành công nghiệp ô tô là ngành cực kỳ quan trọng, bất kỳ quốc gia nào có nền công nghiệp ô tô đều có khả năng tiến vào thế giới tiến bộ.
Nói về ngành công nghiệp ô tô thì không thể không nhắc đến Toyota – đây là một ví dụ kinh điển để chúng ta soi xét về mối liên hệ giữa ngành công nghiệp chính xác và ngành công nghiệp oto
Nếu nói ngành công nghiệp ô tô là một cái nhà, thì ngành công nghiệp chính xác chính là phần quan trọng nhất : Phần móng nhà. thứ tạo nên nền tảng cho ngành công nghiệp ô tô. Vậy vì sao lại thế.
Vì một chiếc ô tô trung bình có 30.000 linh phụ kiện lớn nhỏ, không một hãng ô tô nào có thể tự sản xuất hết 30000 linh phụ kiện này cả vì cho dù chỉ là 1 linh kiện thoi cũng đòi hỏi một tổ hợp máy móc và nhà xưởng phù hợp để sản xuất. và một công ty như Toyota phải làm việc với hàng trăm công ty con khác cung ứng các linh phụ kiện như :
Các bộ phận như:
trục khuỷu
piston
hộp số
hệ thống phanh
cảm biến
hệ thống treo …
Tất cả chúng đều được gia công cơ khí với sai số cực nhỏ, đôi khi tính bằng micromet. Toyota hợp tác với nhiều nhà sản xuất linh kiện chính xác hàng đầu Nhật Bản như Denso, Aisin, NSK… — tất cả đều là các công ty có năng lực sản xuất chính xác cao.
Nhật Bản – trung tâm của công nghệ đo lường và hiệu chuẩn châu Á
1. lịch sử ngành đo lường Nhật Bản
Nhật Bản bắt đầu xây dựng hệ thống đo lường – tiêu chuẩn từ những năm 1950, ngay sau Thế chiến II. Họ xem đo lường và hiệu chuẩn (Metrology & Calibration) là nền tảng để phục hồi và phát triển công nghiệp.
Không chỉ sao chép mô hình từ phương Tây, Nhật Bản xây dựng hệ thống quản lý chất lượng đặc trưng của riêng mình, lấy độ chính xác và kỷ luật làm trụ cột.
Nhờ đầu tư dài hạn, Nhật Bản sớm trở thành quốc gia có:
mạng lưới phòng thí nghiệm chính xác cao nhất châu Á
thiết bị đo lường tiên tiến bậc nhất thế giới
đội ngũ kỹ sư đo lường được đào tạo bài bản theo tiêu chuẩn quốc tế
2. Tổ chức đo lường quốc gia mạnh nhất châu Á
Nhật Bản sở hữu NMIJ – National Metrology Institute of Japan, một trong những viện đo lường quốc gia hàng đầu thế giới.
NMIJ có vai trò:
xây dựng chuẩn đo lường quốc gia
phát triển công nghệ đo lường cho công nghiệp, y tế, năng lượng và an toàn
cung cấp chuẩn tham chiếu cho các phòng thử nghiệm cấp dưới
đảm bảo năng lực đo lường xuyên suốt chuỗi sản xuất
So với nhiều nước châu Á, NMIJ vượt trội về độ chính xác, đặc biệt trong:
đo lường điện – điện tử
quang học
nano – bán dẫn
lưu lượng – áp suất
khối lượng siêu nhỏ
hóa học phân tích
Nhờ vậy, Nhật trở thành điểm tham chiếu chuẩn cho cả châu Á.
